Điều cần biết khi chỉnh nha cho trẻ

Thông thường, khi trẻ 6 tuổi cũng là lúc răng vĩnh viễn bắt đầu mọc. Lúc này, một quá trình chăm sóc, theo dõi quá trình hoàn thiện hàm răng vĩnh viễn của trẻcần thực sự được chú trọng. Đây cũng là thời gian thuận lợi để khắc phục những chiếc răng mọc không đúng chỗ.

Chỉnh nha mang lại nhiều lợi ích

Chỉnh nha giúp trẻ nhai thức ăn dễ dàng hơn, điều kiện quan trọng cho tiêu hoá tốt. Để trẻ có khả năng này, hàm răng của chúng phải tương thích với nhau; Giúp trẻ phát âm và diễn đạt tốt, thực tế rất nhiều lỗi phát âm do răng mọc lệch. Kiểu nói dớt, nói xuýt, nói như có tóc dính trên lưỡi… có thể chữa khỏi được vĩnh viễn bằng việc chỉnh răng. Chỉnhnha còn giúp trẻ thở tốt hơn, không phải há miệng thở khi ngủ, giảm mắc các bệnh đường hô hấp, tạo đường nét thẩm mỹ cho khuôn mặt. Răng thẳng hàng và khớp với nhau là yếu tố quan trọng cho vị trí của môi, cằm và đường nét bên dưới khuôn mặt. Khi lớn lên, một hàm răng xấu còn có thể lấy đi nhiều cơ hội cả trong công việc và cuộc sống.

Thời điểm nào nên chỉnh nha?

Nhìn chung, thời điểm tốt nhất để điều trị chỉnh hình răng hàm mặt là khi các răng vĩnh viễn đã mọc (10 - 12 tuổi). Ở lứa tuổi này, xương hàm đang phát triển, rất thuận lợi cho việc nới rộng và sắp xếp lại các răng. Nên đưa trẻ đến bác sĩ nha khoa ngay từ khi trẻ bắt đầu thay răng, tùy thuộc vào tình trạng răng sữa sắp thay, hình dáng cung hàm, các thói quen xấu mà trẻ mắc phải… bác sĩ sẽ đánh giá tình hình bệnh và quyết định thời điểm điều trị. Một số trường hợp cần được giải quyết sớm, không chờ đến khi rụng hết răng sữa vì lúc đó, sự lệch lạc răng sẽ trầm trọng hơn.Việc chỉnh hình răng mặt cũng có thể thực hiện ở người lớn nếu tình trạng răng miệng của bệnh nhân còn tốt. Hiệu quả điều trị sẽ hạn chế nếu bệnh nhân đã ngoài 20 tuổi.
Dụng cụ được các nha sĩ thường dùng để chỉnh răng là vòng kẹp răng (niềng răng) đeo vào hàm răng của trẻ. Thời gian trung bình của điều trị là từ 2 - 2,5 năm. Dụng cụ này có thể phải kéo dài thời gian mang ngay cả khi răng đã được ép mọc đúng vị trí. Nha sĩ sẽ là người quyết định cuối cùng xem khi nào không cần mang nữa. Trong thời gian kẹp răng sẽ làm cho trẻ rất khó chịu, nhất là vài tuần đầu, cha mẹ cần phải thuyết phục cho trẻ hiểu rằng càng kiên trì mang kẹp thì thời gian điều trị sẽ ngắn lại, giúp trẻ quen dần và hài lòng với sự biến đổi từ từ trong miệng. Cần khuyến khích trẻ khi bắt đầu thấy có những kết quả đầu tiên, khiến cho trẻ cảm thấy như sự kỳ diệu về hàm răng đang dần dần mọc đúng vị trí, đẹp đẽ và thẳng thắn như mọi người.

Lưu ý: Trong thời gian mang kẹp răng, phải nghiêm túc thực hiện tháo lắp đúng theo sự hướng dẫn của bác sĩ. Luôn tái khám đúng hẹn để theo dõi và điều chỉnh khí cụ. Giữ gìn vệ sinh răng miệng kỹ lưỡng (đặc biệt là khi điều trị bằng các khí cụ cố định) để phòng sâu răng, viêm lợi và hôi miệng. Không được ăn thức ăn cứng (đá lạnh, kẹo, hạt đậu, bánh mì cứng) hoặc dính, không được cắn bút. Nếu không, các móc cài của khí cụ chỉnh hình sẽ hỏng hoặc tụt ra, kéodài thời gian điều trị. Không nên chơi những môn thể thao mạnh có thể gây chấn thương vùng mặt hoặc răng.

Những bất thường của hàm răng cần được chỉnh nha

Răng trẻ mọc có vẻ chụm lại sát nhau quá, chen chúc nhau; hàm trên nhô ra nhiều, cằm thụt vào; răng cửa nghiêng ra ngoài đến mức đẩy môi trên ra không thể ngậm kín miệng được; răng cửa trên quay ngược về vòm họng và răng cửa dưới phủ ngoài răng cửa trên (cằm vểnh); khi trẻ ngậm miệng, cắn chặt răng có một khoảng hở giữa răng cửa trên và răng cửa dưới; vòng cung răng bị hẹp.

BS. NGUYỄN TRỌNG LÂN